Jesteś na stronie: Duża izba
Główna treść strony

Chałupa z Jacowlan z końca XIX w.

Chociaż prezentuje układ typowy dla budownictwa XIX-wiecznego, gdzie pod jednym dachem mieściła się część mieszkalna i gospodarcza, jej wnętrze przenosi nas do czasów elektryfikacji podlaskiej wsi, czyli przełomu lat 50-tych i 60-tych XX wieku. Porównując je z wnętrzem pokrewnego założenia – Chałupy ze Starej Grzybowszczyzny z lat 70-tych XIX w. możemy zobaczyć jak na przestrzeni wieku zmieniły się: układ pomieszczeń, ich przeznaczenie oraz wystrój.

1
Tremo, lata 50 - 60-te XX w.
Tremo, lata 50 - 60-te XX w.
Nr inw. BMW/E/14179 (Zagórze). Mebel niezwykle popularny w czasach PRL - u, rodzaj toaletki, która w latach 50-tych i 60-tych XX w. przybrała formę niskiej komody z dwiema bocznymi szafkami, na których umieszczone jest wysokie, trójdzielne lustro. Jego boki, dzięki zamocowanym zawiasom, można zamknąć.
2
Radio, lata 1950-1959
Radio, lata 1950-1959
Radio, lata 1950-1959
Nr inw. BMW/E/10720 (Białystok). Radio "Tatry 3381" produkcji polskiej, wyprodukowane przez Zakłady Radiowe im. Marcina Kasprzaka w Warszawie (ZRK).

Duża izba

Pomieszczenie podzielone jest kaflowym piecem grzewczym – tzw. „ścianówką”, dzięki czemu powstały dwie pomniejsze izby o charakterze mieszkalnym. W narożu ściany szczytowej pierwszej z nich znajduje się „święty kąt” – miejsce codziennych praktyk religijnych domowników. Wśród przedmiotów tworzących wyposażenie możemy odnaleźć sprzęty będące odzwierciedleniem zmian jakie nastąpiły wraz z pojawieniem się elektryczności na podlaskiej wsi, na przykład radio. Są też przedmioty używane do wystroju wnętrz wiejskich chałup znacznie wcześniej, które w latach 50-tych i 60-tych wciąż były popularne: tkaniny kapowe produkowane w domowych warsztatach, ręcznie wykonywane obrusy, ręczniki czy makatki.

Film "Wnętrza chałup"

Ciekawostki

Utrzymanie porządku w chałupie należało do obowiązków gospodyni.

Po tygodniu ciężkiej pracy w gospodarstwie domownicy myli się staranniej niż zwykle. Zmieniano bieliznę, strzyżono i czesano włosy, mężczyźni golili się.

Chałupę stawiano zazwyczaj w sporej odległości od stodół i chlewów, by w przypadku pożaru budynków gospodarczych uchronić ją przed ogniem.

Izba wiejska była miejscem spotkań mieszkańców wsi. Tu występowały zespoły kolędnicze, młodzież urządzała potańcówki, a gospodynie spotykały się by wspólnie popracować.

Nauczyciel

Materiały edykacyjne
Pobierz (PDF)
Dofinansowane ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu