Jesteś na stronie: Wystawa I
Główna treść strony

Stodoła z Karczmiska

Wraz z budynkiem inwentarskim i spichlerzem tworzyła zagrodę leśną w leśnictwie w Karczmisku. Jest jedną z siedmiu stodół znajdujących się na terenie Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Tym, co wyróżnia ją spośród innych jest nietypowe rozmieszczenie wrót – nie tylko w ścianie frontowej, ale również w węższych ścianach szczytowych. W sąsiekach stodoły przechowywano siano, zboże i słomę, a część środkową wykorzystywano do pracy.

Obecnie w budynku można oglądać wystawę prezentującą narzędzia związane z uprawą, przechowywaniem i obróbką zbóż w dawnym gospodarstwie wiejskim na Podlasiu.

1
Żarna, pocz. XX w.
Żarna, pocz. XX w.
Żarna, pocz. XX w.
Nr inw. BMW/E/4716 (Miękisze). Żarna złożone z dwóch kamieni umieszczonych w wydrążonym kadłubie. Służyły do przemiału zboża na mąkę. Według niektórych źródeł wprawiona osoba mogła przy ich pomocy uzyskać kilogram mąki przez 20 minut. Stosując bardziej archaiczną technikę rozcierania zboża w kamiennej niecce, na ten sam efekt musiałaby pracować godzinę.
2
Stępa ze stęporem, pocz. XX w.
Stępa ze stęporem, pocz. XX w.
Stępa ze stęporem, pocz. XX w.
Nr inw. BMW/E/3297(Kowale). Stępa ze stęporem - narzędzie do wyrobu kasz, głównie kaszy jaglanej oraz pęczaku. Stępa miała kształt niezgrabnego, wydrążonego wewnątrz kielicha, do którego wsypywano ziarno. Obijało się je stęporem, czyli walcowatym kawałkiem drewna z zaokrąglonymi końcami oraz uchwytem w postaci przewężenia.

Wystawa I

Film "W niegdysiejszym gospodarstwie"

Ciekawostki

Na Podlasiu do I wojny światowej orkę wykonywano sochą dwupolicową ciągniętą przez parę wołów lub krów zaprzężonych w jarzmo.

Sochę zastąpiły pługi, początkowo drewniane ze stalowym lemieszem i odkładnicą, następnie w całości stalowe, wyrabiane w wiejskich kuźniach.

Na Podlasiu jeszcze do II wojny światowej zboże żęto sierpami, potem, do lat 60-tych XX w. koszono kosami.

W latach 50-tych XX wieku na Podlasiu zdarzało się jeszcze widzieć gospodarza w polu z sierpem lub kosą.

Sierpami żęły zboże kobiety. Po wprowadzeniu kos kosiarzami byli mężczyźni, natomiast kobiety  odbierały skoszony pokos i wiązały go w snopki.

Zboże po wysuszeniu zwożono wozami drabiniastymi do stodoły, gdzie młócono je przy pomocy cepów.

Zrób to sam

Zadania do wykonania
Pobierz (PDF)

Nauczyciel

Materiały edykacyjne
Pobierz (PDF)
Dofinansowane ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu