Budynek z jasnego drewna ze spadzistym dachem krytym szarą blachą. Przed nim fragment płotu i zielona trawa. PODRÓŻE NA TRUDNE CZASY – KALINOWO–SOLKI Muzeum można już zwiedzać, ale czasy wciąż nie są łatwe, dlatego postanowiliśmy kontynuować cykl internetowych podróży po regionie śladami naszych zabytków. W kolejną udajemy się do powiatu wysokomazowieckiego, skąd przyjechała do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej zabytkowa szkoła.

 

Kalinowo to drobnoszlachecka okolica położona w granicach historycznego województwa podlaskiego, na dawnej ziemi bielskiej. Tworzy ją kilka wsi, między innymi: Kalinowo Stare, Kalinowo Nowe czy Kalinowo – Czosnowo. Już w szesnastym wieku mieszkało tam kilkunastu rycerzy, a protoplastami dwóch głównych gałęzi rodu Kalinowskich byli Trojan i Sulek (Sulisław), herbu Ślepowron. I właśnie Sulisławowi miejscowość, z której przyjechała do skansenu szkoła zawdzięcza nazwę Kalinowo – Solki (pierwotnie Sułki). Dziś jest to wieś należąca do gminy Kulesze Kościelne w powiecie wysokomazowieckim.
Zabytkowa szkoła trafiła do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej kilka lat temu. Została zbudowana w latach 50 -tych XX wieku, a w budowie brało udział wielu mieszkańców Kalinowa -Solek – nauczyciele i rodzice uczniów. Szkoła tętniła życiem przez prawie pół wieku. Po jej zamknięciu budynek stał pusty i niszczał. Przeniesienie go do skansenu było możliwe dzięki unijnemu dofinansowaniu w ramach projektu „Rozbudowa Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w celu zachowania dziedzictwa kulturowego – podniesienia atrakcyjności turystycznej regionu”.
We wrześniu 2018 roku wielu mieszkańców gminy Kulesze Kościelne przyjechało na uroczyste otwarcie szkoły w nowym miejscu. Była to dla nich podróż sentymentalna. Odnaleźli tu dokumenty pisane znajomym pismem, rozpoznali na zdjęciach swoich rodziców czy dziadków. Stare dzienniki, zeszyty, usprawiedliwienia uczniowskich nieobecności i fotografie są częścią wystawy opowiadającej historię podstawówki z Kalinowa, jednej z dwóch ekspozycji stałych zaaranżowanych na parterze budynku. Druga pokazuje wystrój klasy szkolnej z lat 60. XX wieku. Można tam oglądać wyposażenie pracowni fizycznej i chemicznej oraz stare ławki z otworem na kałamarz, które przyjechały z miejscowości Wiercień w gminie Boćki, gdzie władze gminy również zlikwidowały szkołę. Są tam też liczydła, podręczniki, kałamarze i tornistry oraz inne drobne przedmioty, bez których trudno sobie wyobrazić lekcje w wiejskiej szkole, w czasach PRL-u.
Szkoła z Kalinowa – Solek jest jednokondygnacyjnym budynkiem z użytkowym poddaszem. Na górze mieszczą się biura, na dole, oprócz wystaw, znajdują się sale edukacyjne. Właśnie tam odbywa się większość lekcji muzealnych, rodzinnych niedziel i cyklicznych spotkań z uczniami, takich jak „Gwiazdka w Skansenie”, „Kraszanki w Skansenie” czy „Ferie na ludowo”, poświęconych kulturze ludowej Podlasia. Takie miejsce było w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej potrzebne. Wcześniej zajęcia odbywały się w zabytkowych chałupach, pięknych, ale zupełnie do tego typu działalności nieprzystosowanych.
Szkoła jest jednym z najmłodszych zabytków w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej, mimo to, w miejscu gdzie została zbudowana wkrótce groziłaby jej całkowita zagłada. Dzięki translokacji do skansenu nie tylko znów tętni życiem, ale też ocala od zapomnienia tych, którzy byli z nią związani – nauczycieli i uczniów z Kalinowa – Solek.