SKRZYDLACI SĄSIEDZI – wyjątkowo miłe towarzystwo. Żeby je sobie zapewnić, wystarczy umieścić w pobliżu własnego mieszkania budkę lęgową. Skąd ją wziąć? Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej zaprasza w niedzielę, 1 marca o godz. 12.00, na warsztaty budowania ptasich domków. Przydadzą się jeszcze w tym roku. więcej

 

 

„Skrzydlaci sąsiedzi” to kolejna w tym roku Rodzinna Niedziela w Skansenie. Ściśle związana z porą roku. Sezon lęgowy większości gatunków ptaków żyjących w Polsce przypada na jeden z trzech wiosennych miesięcy, więc budki, które powstaną podczas warsztatów, mogą zostać zasiedlone jeszcze w tym sezonie.
Temat ptasich domków pojawia się w ofercie edukacyjnej Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej nieprzypadkowo. W Ośrodku Edukacji Ekologicznej Sokolarnia mamy fachowców, którzy o ptakach wiedzą niemal wszystko. I chętnie się swoją wiedzą dzielą. W trakcie niedzielnych zajęć opowiedzą między innymi: w jakich miejscach najlepiej zawieszać budki, jak je mocować, w jaki sposób zabezpieczać ptasie domki przed drapieżnikami, których łupem mogą paść pisklęta.  Sokolnicy opowiedzą również o wiosennych zwyczajach niektórych gatunków: o poszukiwaniu partnera i zalotach, o tym, z czego ptaki budują gniazda, jak wychowują młode.
Tak, jak podczas ubiegłorocznych zajęć poświęconych ptakom, oprócz sokolników z Ośrodka Edukacji Ekologicznej, na uczestników będą czekać materiały, dzięki którym budowanie ptasich domków  stanie się nie tylko proste, ale i przyjemne. Każda rodzina otrzyma zestaw drewnianych elementów, z których samodzielnie zbuduje budkę lęgową. Wszystkie budki będą miały otwory o średnicy około 3 centymetrów co oznacza, że staną się idealnym mieszkaniem dla ptaków wielkości sikorek. Ptasie domki uczestnicy zabiorą ze sobą, a wszystkich tych którzy po pracy lubią się posilić przy ognisku, zachęcamy do przyjścia z prowiantem.

Rodzinna Niedziela w Skansenie „Skrzydlaci sąsiedzi”
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin: niedziela 1 marca 2020 r.
Godz. 12.00
Koszt: 10 zł/os.
Czas trwania: ok. 60 min. (bez ogniska)
Dojazd: BKM linia 102 (przystanek Zajazd)
Zapisy: tel. 509 336 816 lub 85 74 36 082 w. 24,
e-mail: edukacja@pmkl.pl

 

 

 

 

 

 


ZAPUSTY W SKANSENIE, czyli niepowtarzalna okazja, by poczuć atmosferę karnawału na podlaskiej wsi. Takiego jak przed laty – z korowodem przebierańców, obrzędami towarzyszącymi ostatkom, z pączkami, faworkami, tańcami i muzyką. Wszystko to czekało na tych, którzy w ostatnią niedzielę lutego, w samo południe, odwiedzili Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej. więcej

 

 

Jak dawniej wyglądały zapusty na podlaskiej wsi? Kolorowo i radośnie. Najważniejsze było odpowiednie przebranie. Miało rozśmieszać, ale też przenosić wszystkich biorących udział w zabawie do innej, magicznej rzeczywistości. Ludzie przebierali się za zwierzęta: bociana, niedźwiedzia czy kozę, za postacie „nie z tego świata”, jak diabeł, anioł czy śmierć. Czasem mężczyźni przebierali się za kobiety i odwrotnie.
Na tegorocznych „Zapustach w Skansenie” wspólną zabawę poprowadziły zespoły ludowe z okolic Knyszyna i Moniek: Knyszynianki, Trzciannianki, Pogodna Jesień i Kompania Męska. Przypomniały dawne zwyczaje towarzyszące ostatnim chwilom karnawału: skoki przez kłodę, zabawę ze stęporą, szorowanie popiołem garnków, żeby nie została na nich nawet odrobina tłuszczu gdy nadejdzie Wielki Post. Ostatkom towarzyszyła zawsze myśl o zbliżającym się Wielkim Poście, ale też oczekiwanie na nadejście wiosny. Stąd zwyczaj palenia słomianej kukły, która jest symbolem zimy.
Podczas zapustów nie może zabraknąć tłustych smakołyków, na przykład pączków i faworków, bo przecież trzeba się najeść do syta przed czterdziestodniowym postem. Nie może też zabraknąć muzyki. Tym razem na „Zapustach w Skansenie” do tańca zagrała Kapela Batareja mająca w swoim repertuarze muzykę ludową z różnych regionów Polski. Członkowie zespołu grają na instrumentach, które można było usłyszeć przed laty na wiejskich zabawach: skrzypcach, akordeonie, cymbałach czy barabanie.
Jak widać, atrakcji było co niemiara, a ci, którzy mimo wszytko poczuli niedosyt, wzięli udział w warsztatach, podczas których można było zrobić samodzielnie karnawałową maskę.

 

Zapusty w Skansenie
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin: niedziela, 23 lutego 2020 r.
godz. 12.00
Wstęp wolny

 

 

 

 

 


ZAPUSTNE PYSZNOŚCI Zgodnie z tradycją ludową, kto w ostatnich dniach karnawału nie je tłusto i obficie, nie ma co liczyć w na powodzenie i dobrobyt przez cały rok. Od lat, najpopularniejsze karnawałowe przysmaki to pączki i faworki. Przygotowane własnoręcznie, smakują naprawdę wyjątkowo. Dlatego w jedną z karnawałowych niedziel zorganizowaliśmy w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej warsztaty kulinarne „Zapustne pyszności”. więcej

 

Z zapustnymi pysznościami najbardziej kojarzy się Tłusty Czwartek – dzień rozpoczynający ostatki – czas uciech i obfitego jedzenia. Zwyczaj objadania się w Tłusty Czwartek pączkami znany był w Polsce już w XVII wieku, ale początkowo – przede wszystkim w miastach. Na wsi pączki pojawiły się na przełomie XIX i XX wieku. Dawniej wyrabiane były tak jak dziś, z mąki pszennej, ale nadziewano je skwarą tłuszczową, a nie dżemem czy konfiturą.
Tradycja objadania się  treściwymi potrawami w Tłusty Czwartek i w następujących po nim ostatnich dniach karnawału była nie tylko przygotowaniem do czterdziestodniowego Wielkiego Postu, kiedy to na stołach królowały kasze, ziemniaki i barszcz. Dawniej ludzie wierzyli, że to nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu ma magiczny sens. Zapewnia urodzaj i dobrobyt na cały rok.
Dziś, żeby ten cel osiągnąć, nie trzeba się nawet napracować. Mało kto przygotowuje zapustne przysmaki samodzielnie. Szkoda. Smakują inaczej niż te ze sklepu. W Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej można było się przekonać, że wspólne smażenie pączków i faworków jest przyjemne i wcale nie jest trudne. Szczególnie – w zabytkowej chałupie z Pieczysk, pod okiem fachowca. Warsztaty „Zapustne pyszności” poprowadził zawodowy kucharz specjalizujący się w cukiernictwie. W programie: opowieść o tradycjach kulinarnych związanych z Tłustym Czwartkiem, przygotowanie faworków od podstaw i tajniki smażenia pączków. Jeśli pogoda dopisze – po warsztatach można zostać na ognisku. Prowiant  (oprócz pączków i faworków) we własnym zakresie.

Zapustne pyszności” – warsztaty kulinarne
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin: 16 lutego 2020 r.
Godz.: 12.00
Koszt: 10 zł/os.
Zapisy: e-mail: edukacja@pmkl.pl,
Tel.: 85 742 60 82 w. 24 lub 509 336 816

 

 

 

 

 

 


„NA ŁAWECZCE” to tytuł nowej płyty z muzyką ludową Podlasia.  We wnętrzach dworu z Bobry Wielkiej, najokazalszego zabytku Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, gościliśmy jej twórców i pomysłodawców, którzy przeprowadzili pokaz tańca „Na podlaską nutę”.  więcej

 

 

Teraz, jeśli ktoś w restauracji serwującej regionalne przysmaki usłyszy piosenkę „Jestem sobie Podlasianka” w wykonaniu zespołu „Klekociaki”, nie powinien się dziwić. Prawdopodobnie właściciel jest już w posiadaniu płyty „Na ławeczce”. Oprócz „Klekociaków” wykonawcami są miedzy innymi: „Skowronki”, „Podlaskie Kukułki”, „Kalinka” czy „Batareja”. Wśród niemal trzydziestu utworów, które trafiły na płytę, znalazło się kilka zaśpiewnych gwarą podlaską. Jak się okazało podczas  pokazu „Na podlaską nutę”, wszystkie znakomicie nadają się do tańca.
Wydanej w tysiącu egzemplarzy przez samorząd województwa podlaskiego płyty nie można kupić. To materiał promocyjny. Można ją otrzymać na przykład wtedy, gdy jest się właścicielem restauracji serwującej dania regionalne. Pomysłodawcom wydawnictwa marzy się, by w każdej z nich można było posłuchać takich piosenek jak: „Łosickie młyny”, „Pod Boćkami w Olszewie” czy „Oj pijdu ja na toj hanok”.
W przedsięwzięciu wzięło udział osiem zespołów, ale mamy ich na Podlasiu dużo więcej. Jak zapewnia wicemarszałek województwa podlaskiego Stanisław Derehajło, materiału wystarczy na wiele takich płyt. Ta jest pierwsza, ale z pewnością nie ostatnia.

 

 

 

 

 

 


„FERIE NA LUDOWO” za nami. Pierwszy tydzień upłynął pod znakiem tkactwa, drugi związany był z zimą na podlaskiej wsi. Uczestnicy zobaczyli dotyczące tych tematów wystawy stałe we wnętrzach zabytkowych budynków, wzięli udział w warsztatach i, tradycyjnie już, pokazach sokolniczych oraz ognisku. więcej

 

 

Jeżeli ktoś postanowił odwiedzić nas w ferie dwa razy, miał szansę trafić na zupełnie różne zajęcia. W tym roku każdy tydzień ferii był inny. Od 20 do 24 stycznia zaprosiliśmy dzieci i młodzież na zajęcia pod hasłem „O tkactwie ludowym słów kilka”. Rozpoczynały się zwiedzaniem wystawy „Sztuka Ludowa Podlasia”, na której można zobaczyć między innymi bogaty zbiór tkanin dwuosnowowych. Uczestnicy nie tylko dowiedzieli się, jak powstają takie tkaniny. Obejrzeli też pokaz przędzenia na kołowrotku, poznali najprostsze techniki tkackie i własnoręcznie wykonali krajkową zakładkę.
Od 27 do 31 stycznia tematem „Ferii na ludowo” była „Zima w wiejskiej chacie”. Wszystkim, którzy zdecydowali się nas odwiedzić w tych dniach, pokazaliśmy zimowy wystrój wnętrza chałupy z Tymianek Buci oraz prezentację multimedialną o tradycjach i zwyczajach zimowych na Podlasiu. Podczas warsztatów uczestnicy robili samodzielnie zapustne maszkary – maski jakich używali dawniej uczestnicy karnawałowych korowodów. A skoro mowa o karnawale – jednym z punktów programu drugiego tygodnia ferii były zabawy przy muzyce na żywo.
Tradycyjnie już, jedną z atrakcji całych „Ferii na ludowo” było spotkanie z sokolnikami z Ośrodka Edukacji Ekologicznej i ich skrzydlatymi podopiecznymi. Pokazy sokolnicze odbywały się przy ognisku, które również jest stałym elementem zajęć edukacyjnych podczas ferii.

„Ferie na ludowo”
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin: 20-31 stycznia 2020 r.
Godz.: 10.00 – 13.00 (grupy zorganizowane)
oraz 11.00-14.00 (osoby indywidualne)
Koszt: 17 zł/os.
Zapisy: e-mail: edukacja@pmkl.pl;
Tel.: 85 743 60 82 i 509 336 816

 

 

 

 

 

 

 

 


PODLASKI FESTIWAL ZDROWIA ROŚLIN 2020 zagości w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej podczas wrześniowego festynu Podlaskie Ziołami Pachnące. Przedsięwzięcie, którego organizatorzy zaplanowali kilkadziesiąt wydarzeń w całym województwie, ma uświadomić mieszkańcom, dlaczego dbanie o zdrowie roślin jest tak istotne. Festiwal rozpocznie się 20 lutego, potrwa do końca listopada. więcej

 

Podlaski Festiwal Zdrowia Roślin to wspólna inicjatywa podjęta przez prof. dr hab. Bożenę Łozowicką – Kierownika Terenowej Stacji Doświadczalnej Instytutu Ochrony Roślin – Państwowego Instytutu Badawczego w Białymstoku oraz Andrzeja Stanisława Zamana – Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Białymstoku wraz z pracownikami obydwu instytucji, w związku z ogłoszonymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) obchodami Międzynarodowego Roku Zdrowia Roślin 2020. W organizację Podlaskiego Festiwalu Zdrowia Roślin 2020 włączyło się 40 instytucji reprezentujących województwo podlaskie.

Wydarzenia w ramach Podlaskiego Festiwalu Zdrowia Roślin honorowym patronatem objął Wojewoda Podlaski Bohdan Paszkowski, Marszałek Województwa Podlaskiego Artur  Kosicki, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Poseł Parlamentu Europejskiego Krzysztof Jurgiel. Patronat medialny nad Podlaskim Festiwalem Zdrowia Roślin 2020 objęły: Telewizja Polska S.A, Polskie Radio Białystok S.A. i Wrota Podlasia.

Więcej informacji o Podlaskim Festiwalu Zdrowia Roślin można znaleźć na stronach www.ior.bialystok.pl oraz https://piorin.gov.pl/wiorin/podlaskie/ oraz stronach Partnerów.

 

 


ZNIŻKA DLA WASILKOWIAN Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej zostało partnerem programu Karta Wasilkowianina. To oznacza, że posiadacze takiej karty będą płacić pół ceny za bilet wstępu na teren skansenu oraz za zwiedzanie z przewodnikiem wszystkich wystaw. Zniżka dotyczy również udziału w zajęciach o charakterze edukacyjnym. Umowę partnerską podpisali 16 grudnia 2019 r. burmistrz Wasilkowa Adrian Łuckiewicz i dyrektor Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej Artur Gaweł. więcej

W zamian za zniżki dla posiadaczy Karty Wasilkowianina gmina Wasilków będzie promować Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej. Informacje o największej na terenie gminy instytucji kultury będą się ukazywały na łamach Gazety Wasilkowskiej i na Facebooku Urzędu Miejskiego w Wasilkowie. Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej, jako partner programu Karta Wasilkowianina, będzie reklamowane także podczas imprez organizowanych przez Miejski Ośrodek Kultury w Wasilkowie.

 

 

 


SZKODNIKOM MÓWIMY NIE! Dzięki dofinansowaniu  z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej kupiło nowoczesne urządzenie do zwalczania szkodników. Udało się wyposażyć pracownię konserwatorską w system VELOXY.  Jest bezlitosny dla owadów i wszelkich organizmów, które niszczą zabytki. Nasze zbiory tkanin i rzeźb będą bezpieczne. Działanie urządzenia zostało zaprezentowane dziennikarzom podczas konferencji prasowej 16 grudnia 2019 r. więcej

VELOXY to skrótowiec, na który składają się początki trzech wyrazów: Very Low Oxygen. To po polsku: bardzo niski tlen. System polega na zamykaniu zabytkowych przedmiotów w szczelnych opakowaniach z folii, wypełnionych azotem. Ponieważ azot pobierany jest z powietrza, metoda jest bezpieczna dla środowiska naturalnego. W workach wypełnionych azotem pozostawia się zabytki na trzy tygodnie. W tym czasie szkodniki giną. Taki proces nazywamy fumigacją od łacińskiego słowa fumigatio czyli dymienie. Przydaje się do konserwacji przedmiotów z drewna, wełny, skóry i papieru. Takie przedmioty stanowią większość liczących ponad 33 tysiące zabytków ruchomych Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej.
Urządzenie do fumigacji zabytków Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej kupiło dzięki projektowi, który otrzymał dofinansowanie w ramach programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Wspieranie Działań Muzealnych”. Tytuł projektu : ”Na ratunek zabytkom – zakup urządzeń do fumigacji oraz piaskowania zabytków na potrzeby pracowni konserwatorskiej”. Oprócz systemu VELOXY, pracownia zyskała nowy kompresor do zakupionej w ubiegłym roku piaskarki. Przy jej pomocy można czyścić zabytkowe przedmioty z metalu, szkła czy kamienia.
Całkowity koszt zakupu obydwu urządzeń to 114 386 zł. Projekt został dofinansowany kwotą 70 500 zł ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wkład własny w wysokości 43 886 zł, pochodzi z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego.

 

 

 

 

 


GWIAZDKOWA NIEDZIELA Bez choinki trudno sobie wyobrazić Boże Narodzenie. Przystrajamy ją zwykle gotowymi ozdobami, które przynosimy ze sklepu, ale dawniej wykonywanie łańcuchów, papierowych gwiazdek czy aniołków było jednym z rytuałów towarzyszących przygotowaniom do świąt. Może warto wrócić do tego zwyczaju? W Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w niedzielę 15 grudnia o godz. 12.00 wspólnie wykonywaliśmy tradycyjne ozdoby z papieru.więcej

Urok tradycyjnych ozdób choinkowych to nie tylko walory estetyczne, ale też – a może przede wszystkim – przyjemność jaką daje wspólna praca nad ich wykonaniem. Dziś nie każdy potrafi zrobić własnoręcznie aniołka czy gwiazdkę z papieru.
Takie ozdoby nie są przypadkowe. Każdy z tych drobnych przedmiotów ma symboliczne, dziś już zapomniane znaczenie. Anioły opiekują się domem, bronią przed złymi mocami. Gwiazdki pomagają powrócić z dalekich stron tym, którzy wyjechali. Dzwonki oznaczają dobrą nowinę, jaką dla chrześcijan jest Boże Narodzenie, a kolorowe łańcuchy symbolizują więź i bliskość między członkami rodziny wspólnie spędzającymi święta. Ukryte znaczenie mają też wieszane na choince jabłka, orzechy i pierniki. Jabłka to zdrowie i uroda, orzechy – siła i dobrobyt. Wiszące na gałązkach piernikowe serduszko ma zapewnić temu kto je zje miłość i szacunek.
Dziś już nikt nie uważa świątecznych dekoracji za amulety, mimo to warto mieć na choince chociaż kilka tradycyjnych ozdób. Są piękne, a przy ich produkcji można spędzić z bliskimi niezapomniane chwile.

 

 

Rodzinna Niedziela w Skansenie
Warsztaty wykonywania tradycyjnych ozdób choinkowych
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin:
niedziela 15 grudnia 2019 r.
Godz. 12.00
Koszt:  10 zł ( od osoby)
Zapisy:
509 336 816, lub  85 743 60 82 w. 24;
e-mail: edukacja@pmkl.pl

 

 

 


HEJ KOLĘDA, KOLĘDA… Widowisko kolędnicze Herody, wystawa szopek, gwiazd i kukiełek bożonarodzeniowych oraz pokaz wypieku opłatków, to tylko niektóre atrakcje tegorocznej „Gwiazdki w Skansenie”. Właśnie się rozpoczęła! Zapraszamy do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej od 9 do 20 grudnia 2019 r. „Gwiazdka w skansenie” to impreza organizowana rokrocznie z myślą o grupach zorganizowanych ze szkół i przedszkoli. więcej

 

Jak co roku Dział Edukacji Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej przygotował atrakcyjny program, dzięki któremu uczestnicy „Gwiazdki w Skansenie” poznają ludowe zwyczaje związane ze Świętami Bożego Narodzenia. Jednym z nich są Herody, widowisko odgrywane przez orszak kolędniczy wędrujący od domu do domu. Dawniej na wsiach, do których zwyczaj ten przywędrował z miast, kolędników z Herodami można było spotkać od drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia do Trzech Króli. Scenariusz widowiska opiera się na wydarzeniach z Ewangelii Świętego Mateusza, który opisał historię okrutnego króla i urządzonej przez niego rzezi niewiniątek. Podczas Gwiazdki w Skansenie autorską wersję Herodów przedstawia znany białostocki lalkarz, aktor i reżyser Mateusz Tymura, a podczas części warsztatowej uczestnicy samodzielnie wykonują kukiełki „herody”.
Z kolędowaniem związana jest również wystawa przygotowana specjalnie na tegoroczną „Gwiazdkę w Skansenie” przez Dział Etnografii. Można na niej zobaczyć szopki, kukiełki bożonarodzeniowe i gwiazdy kolędnicze ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Jak powstają takie gwiazdy, opowiada Piotr Bogacewicz z Krywiatycz, który  ich wykonywaniem zajmuje się od wczesnej młodości. Umiejętność tworzenia gwiazd kolędniczych zdobionych wycinankami przekazywana jest w jego rodzinie z pokolenia na pokolenie. Co roku twórca ma na swoje prace kilka zamówień, przede wszystkim z prawosławnych parafii, w których zachował się zwyczaj kolędowania z gwiazdą.
Jak co roku podczas „Gwiazdki w Skansenie” można zobaczyć jak wyglądał dawniej świąteczny wystrój wiejskiej chałupy i wypiek opłatków. Organiści, którzy zajmowali się produkcją i roznoszeniem opłatków, używali do ich wypieku specjalnych kleszczy. Wypełnioną ciastem formę umieszczali w żarze paleniska. Dziś taki widok możliwy jest już tylko w skansenie.

Po zajęciach można spędzić czas przy ognisku (prowiant we własnym zakresie).

„Gwiazdka w Skansenie”
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin: 9–20 grudnia 2019 r.
Czas trwania: 120 min (bez ogniska)
Koszt: 17 zł/os. (z Kartą Dużej Rodziny – 50 %)
Rezerwacje: e-mail: edukacja@pmkl.pl: tel.: 509 336 816 lub 85 743 60 82 w. 24

 

 

 

 

 

 


„ZA ŚWIATŁEM GWIAZDY PODĄŻAMY…” to nasze kolejne przedświąteczne warsztaty, na które zaprosiliśmy całe rodziny. Poświęcone gwieździe kolędniczej. Poprowadził je Piotr Bogacewicz, który takie, bogato zdobione wycinankami gwiazdy wykonuje od wczesnej młodości. Można było zdobyć nowe umiejętności i poczuć atmosferę zbliżających się świąt. więcej

Specjalnie na ten przedświąteczny czas we dworze z Bobry Wielkiej powstała wystawa szopek i gwiazd kolędniczych z kolekcji Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Zanim zaczęła się część warsztatowa, można było ją zwiedzić. Prezentowane na wystawie gwiazdy to prawdziwe dzieła sztuki autorstwa wielu twórców, między innymi Piotra Bogacewicza, który podczas niedzielnych zajęć zdradził tajniki ich powstawania.
Piotr Bogacewicz z Krywiatycz to jeden z niewielu ludowych artystów, którzy potrafią jeszcze tworzyć takie gwiazdy. Zajmuje się tym od lat. To sztuka przekazywana w jego rodzinie z pokolenia na pokolenie.
Wykonanie gwiazdy kolędniczej wymaga nie tylko wprawy i talentu, ale też czasu. Te najpiękniejsze są dwu, albo trzyrzędowe, podświetlane, obracające się w obydwu kierunkach. Każdą z nich zdobią misternie wykonane wycinanki i frędzle. Piotr Bogacewicz nad jedną pracuje kilka dni. Co roku  ma na swoje prace wiele zamówień, przede wszystkim z prawosławnych parafii, gdzie wciąż jeszcze zachował się zwyczaj kolędowania z gwiazdą.
„Za światłem gwizdy podążamy…” to nasze kolejne przedświąteczne zajęcia dla rodzin. Nie ostatnie w tym roku. Zapraszamy do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej  także w niedzielę 15 grudnia o godz. 12.00 na warsztaty wykonywania tradycyjnych ozdób choinkowych ze słomy i papieru. Każda z Rodzinnych Niedziel w Skansenie możne zakończyć się na świeżym powietrzu, przy ognisku. Wystarczy zadeklarować chęć i przynieść ze sobą coś do jedzenia.

Rodzinna Niedziela w Skansenie
„Za światłem gwizdy podążamy…”
Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej
Termin:
niedziela 08 grudnia 2019 r.
Godz.: 12.00
Koszt: 10 zł/os.
Zapisy: e-mail: pmkl@pmkl.pl,
nr tel.: 85 743 60 82 w. 24 lub 509 336 816

 

 

 

 

 

 

 


IDĄ ŚWIĘTA! Adwent właśnie się rozpoczął, wraz z nim – „Świąteczne przygotowania w skansenie” – czyli cykl spotkań rodzinnych o tematyce bożonarodzeniowej. Pierwsze, „Cuda spod powały”, za nami. Były to warsztaty wykonywania pająków z bibuły i słomy, które wielu z nas kojarzą się zapewne z wiosną. Słusznie. Warto jednak pamiętać, że zanim przywędrowała do nas  choinka, pająki zdobiły wnętrza wiejskich domów również podczas Świąt Bożego Narodzenia. więcej

 

Wisiały pod powałą czyli drewnianym sufitem, tak lekkie, że nawet najmniejszy powiew wprawiał je w ruch. Wykonane najczęściej ze słomy żytniej i kolorowego papieru przybierały różne kształty od prostych, jak kilka połączonych ze sobą graniastosłupów, po rozbiegające się promieniście łańcuchy, zajmujące czasem cały sufit.
Podczas Rodzinnej Niedzieli w Skansenie można było posłuchać o tradycji wykonywania pająków i ich znaczeniu w wiejskiej obrzędowości, a – w części warsztatowej –  każdy spróbował swoich sił w wykonywaniu tej tradycyjnej ludowej dekoracji.
„Cuda spod powały” to pierwsza z trzech grudniowych Rodzinnych Niedziel w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. Kolejne (8 i 15 grudnia) poświęcone będą wykonywaniu gwiazd kolędniczych i dawnych ozdób choinkowych. Organizatorzy oprócz zdobycia cennej wiedzy i nowych umiejętności gwarantują sto procent świątecznej atmosfery.

„Cuda spod powały”
Warsztaty wykonywania pająków
Termin: niedziela 1 grudnia 2019 r.
Godzina: 12.00
Koszt: 10 zł/os.
Zapisy: e-mail: edukacja@pmkl.pl; tel.: 509 336 816 lub 85 743 60 82 w. 24

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


„KRAJKA, SOKÓLSKA TKANINA LUDOWA” to najnowsza publikacja Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej,  skarbnica wiedzy o barwnych tkanych pasach. Autorki – Aleksandra Pluta i Edyta Wiśniewska przywołują historię krajki, opowiadają o jej znaczeniu praktycznym i symbolicznym, pochylają się nad wzornictwem i kolorystyką. To fascynująca lektura dla wszystkich miłośników kultury ludowej i bezcenna inspiracja dla osób zajmujących się tkactwem.  więcej

Śledząc z autorkami publikacji dzieje krajki, od czasów gdy południowo-wschodnie wybrzeża Bałtyku zamieszkiwali Słowianie i Ludy Bałtyckie, po współczesność, dowiadujemy się, jak przez wieki zmieniało się jej znaczenie praktyczne i symboliczne. Bo był to przedmiot służący nie tylko do przepasywania ubrań, latem koszul, zimą – kożuchów. Ludzie przypisywali mu magiczną moc. Jako podarunek weselny przynosiła szczęście, a spowijanie nią dziecka niesionego do chrztu miało zapobiegać chorobie. Z czasem funkcja symboliczna krajki straciła na znaczeniu, ale ten niewielki kawałek tkaniny wciąż zajmuje ważne miejsce w kulturze naszych sąsiadów Litwinów i Białorusinów jako element stroju ludowego.
W Polsce krajki tkano na ziemiach północno-wschodnich. Za sprawą Cepelii ich złotymi czasami okazał się okres PRL-u, później zaczęły odchodzić w zapomnienie. To skłoniło do działania autorki publikacji „Krajka. Soklólska tkanina ludowa”. Jej wydanie poprzedziły badania dotyczące barwnych pasów z terenu Sokólszczyzny, gdzie umiejętność ich tkania przetrwała w świadomości mieszkańców, dzięki czemu można ją dziś odtworzyć. Aleksandra Pluta i Edyta Wiśniewska przeprowadziły wywiady w terenie i kwerendy w największych polskich muzeach etnograficznych, które mają w swoich zbiorach krajki z okolic Sokółki. Projekt „Ukryte. Krajka w domu i w muzeum” zrealizowały pod szyldem Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, posiadacza największej w Polsce, liczącej ponad dwieście sztuk kolekcji krajek. Autorki zdobyły dofinansowanie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jeszcze przed wydaniem publikacji stworzyły wystawę poświęconą krajce, którą do końca listopada można było oglądać we dworze z Bobry Wielkiej, zorganizowały warsztaty.
Wydawnictwo jest zwieńczeniem projektu. Znajdziemy w nim ciekawostki, które zainteresują laika, ale też wiele cennych wskazówek dla osób zajmujących się tkactwem. Jako efekt ministerialnego projektu „Krajka. Sokólska tkanina ludowa” to publikacja bezpłatna. Okazją do jej zdobycia było spotkanie z autorkami w dworze z Bobry Wielkiej na terenie Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w sobotę 30 listopada 2019 r. o godz. 11.00. W trakcie można było zobaczyć pokaz tkania krajki tradycyjną techniką „na nodze”.

 

 

 

 

 

 


POSIEDZENIE RADY MUZEUM Za nami drugie posiedzenie Rady Muzeum przy Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. Rada spotyka się raz w roku. W jej skład wchodzą wybitni naukowcy i muzealnicy z całej Polski. Spotkania służą zasięgnięciu opinii autorytetów w sprawach dotyczących działalności muzeum.więcej

 

 

Rada Muzeum obradowała 29 listopada 2019 r. we wnętrzach najpiękniejszego zabytkowego budynku na terenie skansenu – dworu z Bobry Wielkiej. Zaraz po przywitaniu gości przez dyrektora Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej dr. Artura Gawła przyszedł czas na podsumowanie działalności instytucji w 2018 roku i ocenę tejże działalności. Członkowie rady nie mieli zastrzeżeń.
Podczas swojego drugiego posiedzenia Rada Muzeum pozytywnie zaopiniowała również plany Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej na 2020 r. i przygotowany przez pracowników wniosek o  wpis instytucji do Państwowego Rejestru Muzeów. Rejestr prowadzi Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Figurują w nim muzea, które nie tylko gromadzą zbiory o wyjątkowym znaczeniu dla dziedzictwa kultury, ale też spełniają wysokie kryterium działalności merytorycznej.
W trakcie przerwy w obradach uczestnicy spotkania zwiedzili dwie otwarte w tym roku na terenie skansenu wystawy stałe: „Mechanizacja rolnictwa na podlaskiej wsi” i „Dawne leśnictwo na Podlasiu”.  Obydwie ekspozycje zostały zaaranżowanie w zabytkowych stodołach przeniesionych do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej dzięki unijnemu dofinansowaniu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020.
Kadencja Rady Muzeum trwa cztery lata. Przewodniczącym jest obecnie prof. Jan Święch – etnolog, antropolog kultury, dziekan Wydziału Historycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego zastępca to dr hab. Irena Matus z Uniwersytetu w Białymstoku, specjalistka w zakresie etnografii i folklorystyki. Członkami rady są: Jerzy Brzozowski – dyrektor Muzeum Okręgowego w Suwałkach, dr Tomasz Czerwiński – etnograf, autor wielu publikacji o tej tematyce, Stanisław Derehajło – wicemarszałek województwa podlaskiego, Urszula Kuczyńska – kierownik Skansenu Kurpiowskiego w Nowogrodzie, Dorota Łapiak – dyrektor Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, dr Krystyna Stawecka – historyk, dr hab. Jarosław Szewczyk wykładowca na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej i prof. Wojciech Śleszyński – dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru.

 

 

 

 

 

 


SĄSIEDZI ZE WSCHODU – dziennikarze i członkowie organizacji pozarządowych z Białorusi zainteresowani działalnością instytucji kultury w Polsce odwiedzili Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej. Spotkali się oko w oko z drapieżnymi mieszkańcami Ośrodka Edukacji Ekologicznej, zwiedzili wnętrza zabytkowych chałup, obejrzeli dwór Bobry Wielkiej. więcej

 

 

Białorusinów gościł Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego. To nie pierwsza tego typu wizyta, ale po raz pierwszy celem było zaprezentowanie instytucji kultury finansowanych przez samorząd województwa.
W Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej goście odwiedzili Ośrodek Edukacji Ekologicznej Sokolarnia. Mieli okazję nie tylko zobaczyć z bliska jego skrzydlatych mieszkańców i wysłuchać opowieści sokolników o zwyczajach ptaków drapieżnych i sów, ale też  podziwiać je w locie.
Białorusini zwiedzili też wnętrza chałup z Jacowlan i Starej Grzybowszczyzny, w których przygotowane są dwie wystawy stałe poświęcone dawnemu życiu mieszkańców podlaskiej wsi. Można tam zobaczyć zabytkowe meble, narzędzia i przedmioty codziennego użytku ze zbiorów Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej.
Najokazalszym i jednym z najstarszych budynków na terenie skansenu jest dwór z Bobry Wielkiej. Goście z Białorusi zakończyli wizytę w muzeum właśnie tam. Poznali historię zabytku, dowiedzieli się jak, dzięki dofinansowaniu z Unii Europejskiej, udało się przywrócić mu dawny blask.
Takie przyjazdy do Polski organizuje rodakom Fundacja Białoruski Dom z Warszawy, która powstała w grudniu 2010 roku po demonstracjach w Mińsku. Protestujący przeciwko fałszerstwom wyborczym na Białorusi zostali wówczas brutalnie rozpędzeni, wielu z nich trafiło do więzienia, a część działaczy białoruskiej opozycji demokratycznej przeniosła się do Polski. Fundacja po dziś dzień wspiera opozycję demokratyczną  na Białorusi, pełniąc równocześnie rolę centrum informacyjnego.

 

 

 

 

 


BRYCZKA WRACA Z PODRÓŻY Zabytkowa bryczka z kolekcji Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej wróciła z Niemczy w województwie dolnośląskim, gdzie odzyskała dawny blask. Po przejściu gruntownego remontu w zakładzie zajmującym się renowacją tego typu pojazdów, zajęła swoje dawne miejsce na wystawie „Środki transportu wiejskiego”. Będzie jej ozdobą. Przedsięwzięcie udało się dzięki dofinansowaniu z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. więcej

Wystawa „ Środki transportu wiejskiego” to przegląd pojazdów, których używali mieszkańcy podlaskiej wsi od końca XIX do połowy XX wieku. Są wśród nich, obok wozów czy sań, bryczki z okresu międzywojennego, typowe dla terenów północno-wschodniej Polski. Trafiły do muzeum w latach 80-tych i 90-tych ubiegłego stulecia. Dziś pozyskanie tego typu zabytków w terenie jest już praktycznie niemożliwe.
Większość bryczek z kolekcji Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej wymaga jednak gruntownej, a co za tym idzie – kosztownej renowacji. W tym roku, dzięki dofinansowaniu z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Wspieranie działań muzealnych”, do którego wkład własny zapewnia Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego, udało się wyremontować jedną, tę najbardziej zniszczoną. To tak zwana bryczka wolantowa, czterokołowa ze składanym kozłem. Ma drewniane nadwozie, siedzenia tapicerowane jasnobrązowym sztruksem. Można było do niej zaprzęgać jednego lub dwa konie.  Do muzeum trafiła z miejscowości Łopusze w gminie Drohiczyn. Skonstruowana w okresie międzywojennym, służyła właścicielom jeszcze latach 50-tych XX wieku.
Z Niemczy bryczka przyjechała odmieniona. Wszystkie elementy metalowe zostały oczyszczone z rdzy,  zabezpieczone przed korozją i pomalowane. Konserwatorzy oczyścili i polakierowali konstrukcję drewnianą, połamane części wymienili na nowe. Pojazd zyskał nową tapicerkę. Dzięki docenionemu przez ministerstwo projektowi „Podróże (do) przeszłości”, będzie perłą w kolekcji zabytkowych środków transportu Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej.