Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej zaprasza na lekcje muzealne o tematyce związanej z dawnym gospodarstwem wiejskim, z pracami domowymi, rzemiosłem, tradycyjną sztuką, ze zwyczajami i obrzędowością ludową. Zajęcia odbywają się w formie interaktywnego zwiedzania muzeum, pokazów, warsztatów lub prelekcji, w zależności od wieku uczestników (przedszkole, szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna, dorośli).

więcej

Zajęcia odbywają się w grupach nie większych niż 30 osób, w terminach rezerwowanych telefonicznie z odpowiednim wyprzedzeniem. Lekcje muzealne prowadzone są w dni powszednie w godzinach 9:00–14:00. 
Lekcje prowadzone są na terenie Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, we wnętrzach zabytkowych chałup wiejskich i w ich otoczeniu. Mogą być połączone ze zwiedzaniem wystaw oraz z piknikiem na terenie skansenu. Zajęcia umożliwiają bezpośredni kontakt z dawnymi sprzętami używanymi w gospodarstwie wiejskim, narzędziami wykorzystywanymi przez rzemieślników ludowych, przypominają dawne prace gospodarskie i zwyczaje ludowe. Lekcje muzealne mogą być cennym uzupełnieniem nauczania języka polskiego, czy historii.
Jako organizatorzy zachęcamy do wyboru dwóch tematów lekcji dla jednej klasy, dzięki czemu zajęcia mogą być prowadzone równocześnie z mniejszymi grupami uczestników.
Istnieje możliwość realizacji innych tematów zajęć po uzgodnieniu.

Udział w warsztatach, spotkaniach i innych formach działalności Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej jest jednoczesną zgodą na użycie wizerunku do dokumentacji i publikacji na stronie Muzeum, portalach społecznościowych oraz w wydawnictwach. Jeśli ktoś nie wyraża zgody prosimy o kontakt.


LEKCJE CAŁOROCZNE:

Od ziarna do chleba

Zajęcia dotyczą tradycyjnych sposobów uprawy zbóż i przetwarzania ziarna. W trakcie uczestnicy dowiadują się jakie są rodzaje młynów, do czego służyły żarna i stępy, które sprzęty gospodarskie potrzebne były do przygotowywania ciasta na chleb. Podczas lekcji można posłuchać nie tylko o tradycyjnym wypieku chleba, ale też przesądach i wierzeniach z nim związanych, dowiedzieć się co to takiego podpłomyki i zobaczyć jak wygląda ich wypiek na piecu opalanym drewnem.

Miejsce: chałupa z Pieczysk oraz ekspozycja „Sochy, sierpy, stępy…, czyli o niegdysiejszym gospodarstwie”
Czas: min. 60 minut
Odbiorcy: dzieci od 6 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 

c-04403 c-02092 c-04404

 


                                        Mieszkać piękniej – tradycyjne zdobnictwo wnętrz

Zajęcia przybliżają uczestnikom tradycję wykonywania ozdób z papieru, które dawniej zdobiły wnętrza wiejskich chałup, także na Podlasiu. Podczas lekcji można zobaczyć jak wyglądają kwiaty z bibuły, palmy, pająki czy papierowe firanki wykonane przez twórców ludowych. Uczestnicy zapoznają się również z technikami tworzenia i charakterystycznymi dla Podlasia motywami wycinanki ludowej. W części praktycznej każdy wykonuje własnoręcznie wycinankę lub kwiat z bibuły.

Miejsce: chałupa z Pieczysk
Czas trwania: ok.60 min.
Odbiorcy: dzieci od 8 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 


                                  Tradycyjne zdobnictwo drewnianych domów na Podlasiu

Podczas zajęć uczestnicy poznają tradycję dekorowania budynków mieszkalnych drewnianymi detalami zdobniczymi stosowanymi na podlaskiej wsi w XIX i XX wieku. Można się dowiedzieć, jak wyglądał kiedyś warsztat wiejskiego cieśli, zobaczyć jakimi narzędziami posługiwał się rzemieślnik, poznać nazwy elementów budynku które zdobił, takich jak: okiennice, naroża, wiatrownice czy pazdury.

Część warsztatową przygotowaliśmy w dwóch wariantach:

  1. Dzieci dekorują elementami zdobniczymi chałupę wydrukowaną na kartce papieru, kolorują i zabierają ze sobą do domu – koszt 9 zł/os.
  2. Dzieci otrzymują papierową makietę zabytkowej chałupy do złożenia, dopasowują elementy zdobnicze. Całość zabierają ze sobą do domu – koszt 15 zł/os.

Bez względu na wybór wariantu zajęcia kończą się wspólnym dekorowaniem miniatury drewnianego budynku ażurowo wyciętymi elementami zdobniczymi.

Miejsce: spichlerz ze Starej Wsi oraz chałupa z Pieczysk
Czas: ok. 60 min.
Odbiorcy: dzieci od 6 roku życia, młodzież
Koszt: 9 zł/os. lub 15 zł/os.

 


                                       Sztuka ludowa na co dzień – zajęcia z etnodizajnu

Zajęcia rozpoczynają się zwiedzaniem wystawy poświęconej sztuce ludowej Podlasia. Uczestnicy zapoznają się z eksponatami: drewnianymi i metalowymi elementami zdobniczymi, tkaninami, wycinankami. Dowiadują się, jakie wzory wykorzystują twórcy ludowi i próbują przenieść je na lniane torby podczas części warsztatowej.

Miejsce: dwór z Bobry Wielkiej
Czas trwania: ok. 60 min.
Odbiorcy: dzieci od 8 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 15 zł/os.

 


                                                                 Nie święci garnki lepią

Zajęcia przybliżają tajniki pracy garncarza. Podczas oglądania wystawy „O pożytkach z gliny płynących” uczestnicy poznają w skrócie historię garncarstwa, dowiadują się, co to jest ceramika siwa oraz jak dawniej wyglądało koło garncarskie. Pokaz toczenia naczyń na takim kole jest integralną częścią każdej lekcji.

Część warsztatową przygotowaliśmy w dwóch wariantach:

  1. Wykorzystanie koła garncarskiego. Uczestnicy mogą spróbować swoich sił w toczeniu naczyń pod okiem twórcy ludowego – garncarza z Czarnej Wsi Kościelnej. Wykonane naczynia zabierają do domu – koszt: 15 zł/os.
  2. Naczynia lepione ręcznie. Uczestnicy wykonują naczynia wyklejając formy, czy tworząc je z glinianych wałków. Swoje prace zabierają do domu – koszt: 9 zł/os.

Miejsce:  Maneż z Tybor-Uszyńskich
Czas: ok. 45 min.
Odbiorcy: dzieci od 6 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os. lub 15 zł/os.

 

 


Kto ma pszczoły, ten ma miód

Lekcja przybliża dzieciom i młodzieży dawne bartnictwo oraz współczesne pszczelarstwo. Uczestnicy zajęć dowiadują się na czym polegała hodowla pszczół w dawnych wiekach i jak wygląda dziś, poznają narzędzia pszczelarskie oraz metody pozyskiwania miodu, wosku i pyłku. Część praktyczna zajęć to zabawa w tradycyjne lanie świec ze stopionego wosku oraz samodzielne wykonanie świeczki z węzy.

Miejsce: ekspozycja „Pszczelarstwo w gospodarstwie wiejskim na Podlasiu” i chałupa
z Pieczysk
Czas: ok. 45 min
Odbiorcy: dzieci od 8 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 

 

 


O sztuce drzeworytu

Lekcja dotyczy tradycyjnych technik graficznych, przede wszystkim drzeworytu, a  jednym z jej elementów jest pokaz tłoczenia kart pocztowych w prasie drzeworytniczej. Podczas spotkania uczestnicy mogą stworzyć własną pocztówkę, następnie zabrać ją ze sobą do domu.

Miejsce: chałupa z Pieczysk
Czas: ok. 45 min
Odbiorcy: dzieci od 8 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

c-01325 pocztowkadrzeworyt


W dawnej szkole

Podczas zajęć uczestnicy przenoszą się w przeszłość, w czasy, kiedy lekcje rozpoczynał dźwięk ręcznego dzwonka. Oglądając wystawę prezentującą szkołę z lat 50. i 60. XX w., uczniowie poznają dawne przybory szkolne takie jak: tabliczka z rysikiem, gęsie pióro, stalówka, kałamarz czy liczydła. W części praktycznej zapoznają się ze sztuką kaligrafii, próbują pisania gęsim piórem lub stalówką.

Miejsce: szkoła z Kalinowa Solek
Czas trwania: ok. 45 minut
Odbiorcy: dzieci od 7 roku życia, młodzież
Koszt: 9 zł/os.

 


Świat wiejskiego dziecka 

Lekcja obrazuje życie wiejskich dzieci kilkadziesiąt lat temu. Uczniowie dowiadują się jakie sprzęty codziennego użytku towarzyszyły wówczas najmłodszym mieszkańcom wsi, jakie były ich obowiązki, ulubione zabawy i przedmioty, które w tych zabawach pomagały. Na koniec zajęć każdy z uczestników otrzymuje do kolorowania malowankę z widokiem ze skansenu.

Miejsce: ekspozycja „Dziecięce troski i beztroski. Dziecko w społeczności wiejskiej Podlasia XIX / XX w” oraz zagroda przy chałupie z Dąbrowy – Moczydeł
Czas: ok. 45 min
Odbiorcy: dzieci od 3 roku życia
Koszt: 9 zł/os.

c-02597 c-02598 c-03779


Zabawy naszych dziadków

Zajęcia są podróżą w świat zabaw dziadków i babć. Rozpoczyna je krótka opowieść o tym, jak dawniej wiejskie dzieci spędzały wolny czas. Chwilę później uczestnicy sami biorą udział w zabawach ruchowych, poznają zapomniane już dziś dziecięce rozrywki, takie jak: ciuciubabka, złota kula, czy  „chodzi ptaszek po ulicy”. Ukoronowaniem zajęć jest własnoręczne wykonanie zabawki, którą dziecko zabiera ze sobą do domu.

Miejsce: zagroda przy chałupie z Dąbrowy-Moczydeł,
Czas trwania: ok.45 min.
Odbiorcy: dzieci od 3 roku życia
Koszt: 9 zł/os.

 


Jak to ze lnem było

Tytuł lekcji nawiązuje do bajki Marii Konopnickiej o „złotodajnej” roślinie, czyli lnie. Na zajęciach uczestnicy zapoznają się z tą, niezwykle kiedyś popularną, rośliną włóknistą, poznają związane z nią słowa, takie jak: roszenie, paździerze, czy międlica. Uczniowie dowiadują się, jak można było wykorzystać len w gospodarstwie, co z niego, oprócz płótna, wytworzyć. W trakcie lekcji każdy może uczestniczyć w procesie czyszczenia lnu, a na koniec przysiąść do kołowrotka i spróbować samodzielnie uprząść lnianą nić.

Miejsce: Zagroda przy chałupie z Dąbrowy – Moczydeł
Czas trwania: ok. 45 min
Odbiorcy: dzieci od 6 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 


Dwór ziemiański elementem pejzażu polskiego

W trakcie lekcji uczestnicy zdobywają wiedzę o roli i znaczeniu dworów ziemiańskich w Polsce, poznają historię dworu z Bobry Wielkiej oraz zwiedzają wystawę stałą wnętrz dworskich.

Miejsce: dwór z Bobry Wielkiej
Czas trwania zajęć: ok. 60 min
Odbiorcy: dzieci od 10 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.


Sokolnictwo, czyli sztuka układania ptaków drapieżnych

W trakcie zajęć uczestnicy zapoznają się ze sztuką układania ptaków drapieżnych. Jej tradycje sięgają kilku tysięcy lat. Pokaz lotu ptaków na otwartej przestrzeni połączony jest z opowieścią o ich biologii, zwyczajach i roli w przyrodzie. Lekcja jest niepowtarzalną okazją, by zobaczyć z bliska ptaki drapieżne i sowy, które mieszkają w Ośrodku Edukacji Ekologicznej, jak sokół wędrowny, raróg czy sowa płomykówka.

Miejsce: Ośrodek Edukacji Ekologicznej Sokolarnia
Czas trwania: ok. 60 min
Odbiorcy: dzieci od 3 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

Zainteresowanych prosimy o wcześniejszy kontakt telefoniczny z minimum trzydniowym wyprzedzeniem: 730 243 600 lub e-mail: sokolarnia@pmkl.pl

 

lekcja-sokolnicza-2 lekcja-sokolnicza-3 lekcja-sokolnicza-4

 


Nasze ptaki drapieżne i sowy

To zajęcia poświęcone ptakom drapieżnym i sowom skierowane do odbiorców indywidualnych. Podczas spotkania sokolnicy opowiadają o zwyczajach mieszkających w Polsce ptaków drapieżnych i sów, prezentują na rękawicy gatunki, które mamy w naszym Ośrodku Edukacji Ekologicznej Sokolarnia, m.in. myszołowca, puchacza, pustułkę.

Terminy spotkań: w każdą sobotę o godzinie 10.00
Miejsce: Ośrodek Edukacji Ekologicznej Sokolarnia
Czas trwania zajęć: ok. 45 min.
Odbiorcy: dzieci od 3 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

Uwaga! Organizator zastrzega sobie prawo do odwołania zajęć w przypadku zbyt małej liczby chętnych (minimum 5 osób).

Zainteresowanych prosimy o wcześniejszy kontakt telefoniczny z mininmum trzydniowym wyprzedzeniem: 730 243 600 lub e-mail: sokolarnia@pmkl.pl

 


LEKCJE SEZONOWE:

 Palmy, palemki, wierzbowe cudeńka

 „Palma bije, nie ja biję” – słychać gdzieś w oddali,
to gospodarz palmą smaga wiosennym zwyczajem.
To na zdrowie, na witalność, niech się dobrze chowa.
Chcesz o palmach się dowiedzieć, zapraszamy do nas.

Zajęcia są poświęcone jednej z najpiękniejszych tradycji towarzyszących Świętom Zmartwychwstania Pańskiego – tradycji zdobienia palm wielkanocnych. Uczniowie dowiadują się, jak dawniej wyglądały palmy wielkanocne na Podlasiu, poznają związane z nimi obrzędy i symbolikę. Część praktyczna to samodzielne wykonanie przez każdego z uczestników palmy wielkanocnej udekorowanej kwiatami z bibuły.

Lekcja ma formę warsztatową.

Miejsce: Chałupa z Pieczysk
Czas: ok. 60 min.
Odbiorcy: dzieci od 8 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 


Pisanki – jajka woskiem malowane

To kolejna lekcja będąca przygotowaniem do Świąt Wielkanocnych. Rozpoczyna się zwiedzaniem wystawy „Sztuka ludowa Podlasia”, której część stanowi bogaty zbiór pisanek z różnych części województwa podlaskiego. Uczniowie poznają charakterystyczne dla Podlasia techniki zdobienia jaj, motywy zdobnicze, dowiadują się, jaka jest różnica między pisanką a kraszanką. Podczas części praktycznej każdy z uczestników samodzielnie wykonuje pisankę metodą batiku szpilkowego.

Każdy uczestnik proszony jest o przyniesienie 2 ugotowanych jajek.

Lekcja ma formę warsztatową.

Miejsce: dwór z Bobry Wielkiej
Czas: ok. 60 min.
Odbiorcy: dzieci od 6 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 


Ozdoby choinkowe

Już za oknem biało,
Śnieg przyprószył pola,
Łańcuch, gwiazdki, bombki,
Zrobić czas z papieru.
Na iglastym drzewku,
Wszystkie powiesimy,
Choinkę jak dawniej,
W chacie ozdobimy. 

Lekcję rozpoczyna opowieść o tym, jak dawniej ludzie zdobili wnętrza wiejskich chałup w okresie świąt Bożego Narodzenia. Uczestnicy dowiadują się, co ludzie wówczas wieszali  na choince, poznają tradycyjne sposoby wykonywania ozdób z papieru i słomy. Podczas części warsztatowej każdy samodzielnie wykonuje ozdobę, którą może zabrać ze sobą do domu.

Miejsce: chałupa z Pieczysk
Czas: ok. 45 min.
Odbiorcy: dzieci od 8 roku życia, młodzież, osoby dorosłe
Koszt: 9 zł/os.

 


Zioła w wiejskiej chacie

Zajęcia rozpoczynają się w ogródku zielarskim, skąd uczestnicy przenoszą się do wnętrza kuchni zabytkowej chałupy z Pieczysk. Tam zapoznają się z historią uprawy ziół, ich suszeniem i przechowywaniem, uczą się je rozpoznawać używając zmysłów smaku, węchu i dotyku.  Podczas lekcji uczniowie dowiadują się, które z ziół były wykorzystywane w medycynie ludowej, a które znalazły zastosowanie w kuchni, wzbogacając smak potraw. Spotkanie kończy degustacja herbatek ziołowych.

Część warsztatową przygotowaliśmy w dwóch wariantach: tworzenie mieszanki ziołowej w lnianych woreczkach lub ucieranie pieprzu.

Miejsce: chałupa z Pieczysk
Czas: ok. 60 min.
Odbiorcy: dzieci od 6 roku życia, młodzież szkolna, dorośli
Koszt: 9 zł/os.

Uwaga: Zajęcia odbywają się w okresie od maja do września.